Yêu cầu về dinh dưỡng của người cao tuổi
Những nguyên tắc chung
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe của người cao tuổi, nhưng cần phải hiểu rằng cơ thể thay đổi theo thời gian và yêu cầu dinh dưỡng khác biệt. Dưới đây là một số nguyên tắc quan trọng khi xây dựng chế độ ăn cho người lớn tuổi:
- Cân đối các chất dinh dưỡng: Đảm bảo khẩu phần ăn cung cấp đủ chất đạm, chất béo, tinh bột, vitamin, khoáng chất, nước và chất xơ. Điều này đảm bảo rằng cơ thể nhận đủ dưỡng chất cần thiết.
- Thực đơn dễ tiêu hóa: Chế biến thức ăn sao cho dễ tiêu hóa là điều quan trọng. Có thể bao gồm các món canh trong bữa ăn để giúp tiêu hóa tốt hơn.
- Không bỏ bữa: Không nên bỏ bất kỳ bữa ăn nào trong ngày. Bữa ăn đều đặn giúp duy trì năng lượng và sức kháng.
- Lên kế hoạch và theo dõi thực đơn: Lập kế hoạch thực đơn hàng ngày và theo dõi chúng. Điều này giúp đảm bảo rằng bạn đang cung cấp đủ dinh dưỡng cho cơ thể.
- Theo dõi sức khỏe: Đánh giá cân nặng và tỷ lệ mỡ cơ thể thường xuyên để theo dõi sức khỏe cơ thể và điều chỉnh thực đơn nếu cần.
Người cao tuổi nên giảm khẩu phần ăn, ăn vừa đủ và chia thành nhiều bữa nhỏ. Đồng thời cần hạn chế cung cấp các thực phẩm nhóm bột đường như cơm trắng, sắn, khoai mì…
Nhu cầu năng lượng
Nhu cầu về năng lượng giảm dần theo tuổi. Ví dụ, người 60 tuổi có thể giảm 20%, trong khi người trên 70 tuổi có thể giảm 30%. Đối với người Việt Nam, mức năng lượng cần thiết cho người cao tuổi thường nằm trong khoảng 1700-1900 calo/người/ngày.
Nhu cầu dinh dưỡng cần thiết
- Tinh bột: Ăn tinh bột ở mức vừa phải. Mỗi bữa, nên ăn 1-2 bát cơm và có thể bổ sung bằng khoai, sắn củ để có chất xơ giúp phòng ngừa táo bón.
- Chất đạm: Nhu cầu protein hàng ngày cho người cao tuổi khoảng 60-70g. Trong đó, protein động vật nên chiếm 30% tổng lượng protein. Giảm thịt đỏ, ăn nhiều cá, tôm, cua và thực phẩm protein thực vật như đỗ, vừng, lạc, đậu phụ. Hạn chế thức ăn nhiều cholesterol như óc, da, nội tạng động vật. Giới hạn số trứng là 3 quả/tuần.
- Chất béo: Ăn cả mỡ động vật và dầu thực vật. Tỷ lệ chất béo từ thực vật nên chiếm 35% tổng lượng chất béo. Dầu thực vật không chứa cholesterol và ít axit béo bão hòa hơn mỡ động vật, tốt cho tim mạch và huyết áp.
- Muối: Hạn chế thực phẩm chứa nhiều muối như dưa, cà muối và thực phẩm chế biến sẵn. Kiểm soát muối ăn dưới 150g/người/tháng để tránh tình trạng cao huyết áp.
- Chất xơ: Người cao tuổi nên tiêu thụ 25g chất xơ mỗi ngày. Chất xơ hòa tan giúp làm giảm cholesterol và đường máu, tốt cho tiểu đường và huyết áp. Hãy ăn rau xanh và hoa quả giàu vitamin và khoáng chất. Mục tiêu hàng ngày: 300g rau xanh và 100g hoa quả.
- Nước: Uống đủ nước, ít nhất là 1,5-2 lít mỗi ngày. Đừng sợ uống nhiều nước vì sợ đi tiểu đêm. Nước hỗ trợ tiêu hóa và loại bỏ các chất cặn. Trà xanh, chè sen, chè ngó sen cũng rất tốt cho người cao tuổi.
Nhớ rằng, việc xây dựng chế độ dinh dưỡng dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể và sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ là quan trọng để đảm bảo rằng ba mẹ ông bà đang duy trì chế độ ăn phù hợp với nhu cầu của mình.
Thực đơn trong 1 tuần đủ dinh dưỡng cho người cao tuổi
Thực đơn thứ hai
Bữa sáng:
- Súp thịt bò + cà rốt + khoai tây
- Tráng miệng bằng sữa chua (hoặc cốc sữa không đường)
Bữa trưa:
- 1,5 – 2 chén cơm trắng
- 01 Cá nục kho cà chua
- 01 chén canh củ quả hầm xương
- Bữa phụ (14-14h30) bằng 2 muối cam
Bữa chiều tối:
- 01 chén cơm trắng
- 01 chén đậu hũ hấp thịt
- 01 chén canh mướp rau mồng tơi
01 ly sữa ấm 200ml trước khi đi ngủ
Thực đơn thứ ba
Buổi sáng:
- 01 tô cháo bí đỏ tôm bằm
- 01 ly sữa nóng (Uống sau khi ăn 45 – 1 giờ)
Buổi trưa:
- 1.5 – 2 chén cơm trắng
- 01 chén đậu bắp hấp chấm tương
- 01 đĩa nhỏ thịt luộc
- 01 chén canh bông bí với tép
- Tráng miệng bằng 2 múi bưởi
Bữa chiều tối:
- 01 chén cơm trắng
- Canh đậu hũ nấu nấm
- Cài thìa xảo tỏi
01 ly sữa nóng dành cho người già trước khi ngủ
Thực đơn thứ tư
Bữa sáng:
- 01 tô bánh canh sươn non + cà rốt
- 1 trái chuối
Bữa trưa:
- 1,5 – 2 chén cơm trắng
- 01 đĩa tôm rim
- 01 đĩa rau chân vịt xào tỏi
- 01 chén canh gà
- Tráng miệng bằng hai miếng đu đủ
Bữa chiều tối:
- 0,5 chén cơm trắng
- Rau chủ hấp chấm chao
- Canh rau cải nấu thịt bằm
01 ly sữa nóng dành cho người già trước khi ngủ
Thực đơn thứ năm
Bữa sáng:
- 02 lát bánh mì đen + 01 trứng ốp la
- 01 ly nước cam tươi
Bữa trưa:
- 01 – 1.5 chén cơm trắng
- 01 cá hồi áp chảo
- 01 phần rau lang xào
- 01 chén canh rau má
- Tráng miệng bằng 01 trái tảo đỏ
- Xế chiều bằng một hũ sữa chua
Bữa chiều tối:
- 01 chén cơm trắng
- 01 đĩa bầu xào tỏi
- 01 chén canh cải nấu cá thác lác
01 ly sữa nóng dành cho người già trước khi ngủ
Thực đơn thứ sáu
Bữa sáng:
- 01 phần xôi đậu xanh
- 01 nươc ép ổi
Bữa trưa:
- 01 – 1.5 chén cơm trắng
- 01 cá thu hấp hành
- 01 trứng chiên
- 01 chén canh cà chua thơm thịt bò
- ½ trái thanh long tráng miệng
Bữa chiều tối:
- 01 chén cơm trắng
- 01 phần ức gà xào hành tây
- 01 chén canh rau đền đỏ
01 ly sữa nóng dành cho người già trước khi ngủ
Thực đơn thứ bảy
Bữa sáng:
- 01 tô phở bò
- 01 trái chuối
- 01 ly trà chanh mật ong ấm nóng
Bữa trưa:
- 01 – 1.5 chén cơm trắng
- 01 phần cá hú kho tộ
- 01 phần su su luộc
- 01 chén canh chua
- Tráng miệng bằng dưa hấu
Bữa chiều tối:
- 01 chén cơm trắng
- 01 cải bó xôi xào
- 01 phần nhỏ thịt kho
- 01 chén canh bầu nấu tôm
01 ly sữa nóng dành cho người già trước khi ngủ
Thực đơn chủ nhật
Bữa sáng:
- 01 tô hoành thánh
- 01 ly sữa ấm nóng
Bữa trưa:
- 01 – 1.5 chén cơm trắng
- 01 chén canh khổ qua nhồi thịt
- 01 gà kho gừng
- 01 phần cá tìm xào tỏi
- Tráng miệng bằng nho tươi
Bữa chiều tối:
- 01 chén cơm trắng
- 01 phần trứng chưng thịt bằm
- 01 chén canh đủ đủ ninh xương
- 01 hũ sữa chua
01 ly sữa nóng dành cho người già trước khi ngủ
Trên đây chỉ là một ví dụ về thực đơn trong 1 tuần dành cho người cao tuổi mà Bạn có thể tham khảo. Tùy vào tình hình sức khỏe và sở thích ăn uống của ông bà cha mẹ mà Bạn có thể điều chỉnh món ăn sao cho phù hợp nhất.
Nếu Bạn đang là những người cháu, người con đảm trách việc ăn uống cho bố mẹ và ông bà, có thể theo dõi lamoi.com.vn để cập nhật những kiến thức về dinh dưỡng cũng như tham gia các buổi thảo luận miễn phí với chuyên gia dinh dưỡng của Thực phẩm thay đổi sự sống để có được những thực đơn ăn uống lành mạnh tốt cho sức khỏe người cao tuổi và bản thân bạn.
