Vận động trị liệu giúp nâng cao sức khỏe và các chức năng của cơ thể: tăng cường sự linh hoạt, cải thiện tuần hoàn,…. Nhiều năm qua, phương pháp này đã được ứng dụng, mang lại hiệu quả vượt trội.

Vận động trị liệu là gì? 

Vận động trị liệu là một hình thức điều trị dựa trên việc sử dụng các sự vận động nhằm cải thiện sức khỏe và chức năng của cơ thể. Vận động trị liệu có thể bao gồm các hoạt động như tập thể dục, yoga, đi bộ, chạy, bơi lội, các bài tập cơ bản, động tác điều chỉnh, và nhiều hoạt động khác tùy thuộc vào mục tiêu và nhu cầu của người được điều trị.

Vận động trị liệu được sử dụng rộng rãi trong việc điều trị các bệnh và rối loạn như bệnh tim mạch, bệnh phổi, bệnh thần kinh, viêm khớp, bệnh tật vận động, bệnh tâm thần và nhiều tình trạng khác. 

Vai trò của vận động trong đời sống con người

Tại sao chúng ta cần vận động?

Cơ là mô có tính đàn hồi, chiếm 50% đến 60% khối lượng của cơ thể. Trong cơ thể cơ đóng vai trò là một cơ quan đáp ứng của hệ thần kinh trung ương và hệ nội tiết. Cơ hoạt động như một bộ máy sinh học (sinh công, sinh nhiệt) và thông qua hoạt động co cơ mà tham gia điều hoà nhiều chức năng của cơ thể như tuần hoàn, hô hấp, tiêu hoá, bài tiết,…

Có 3 loại cơ đó là cơ vân, cơ trơn, cơ tim. Cụ thể: 

• Cơ vân (còn được gọi là cơ xương vì bám vào xương): Cơ vân thực hiện các động tác tuỳ ý và chiếm 40-50% trọng lượng cơ thể người trưởng thành. Do khối lượng cơ vân lớn nên ngay cả khi cơ thể không vận động, cơ vân tiêu thụ tới 20% lượng oxy của cơ thể.
• Cơ trơn: Thực hiện các cử động không tùy ý và có vai trò quan trọng trong điều hoà hoạt động của các tạng như phế quản, ống tiêu hóa, mạch máu.
• Cơ tim: Là một cơ đặc biệt, co bóp nhịp nhàng theo chu kỳ suốt cả cuộc đời để đảm bảo tuần hoàn cho cơ thể. 

Vì vậy, việc vận động đúng cách là rất quan trọng đối với cơ thể. Bởi vận động cơ là một phương thức tác động cục bộ chuyển động có phối hợp chéo, nó là sự kết hợp của tất cả các bộ phận cơ trong cơ thể. Giúp đánh thức các tế bào, điều khiển tế bào mô cơ theo ý muốn. 

Vận động sao cho hiệu quả?

Cơ thể chúng ta cần được cung cấp một lượng năng lượng thì mới nuôi được sự sống bên trong. Năng lượng được tạo ra trong quá trình chuyển hoá của cơ thể, nếu lượng mỡ và đường dư thì sẽ được tích tụ ở gan, trong khi protein sẽ được đào thải. Khi vận động, tế bào cơ làm việc toàn diện sẽ tiêu hao được lượng năng lượng dư thừa trong cơ thể.

Năng lượng được tiêu hao bằng cách vận động sẽ tốt hơn là năng lượng được đào thải (ví dụ như việc cơ thể đào thải protein, lipid dư thừa), vì quá trình đào thải năng lượng dư thừa gây nên nhiều chất độc NH3, khiến cho Gan và các cơ quan đào thải phải làm việc quá sức. Tình trạng này diễn ra lâu sẽ làm cho cơ thể bị rối loạn chuyển hoá và là nguyên nhân của một số bệnh.

Đặc biệt, tế bào mô cơ có thể thích ứng theo cơ chế thời gian tập luyện, điều này có nghĩa là tập luyện nhiều thì cơ sẽ phát triển để thích ứng với cường độ đó. Tuy nhiên, nếu vận động cường lực quá sức sẽ gây nguy hiểm, dẫn đến nhịp tim tăng cao, ảnh hưởng đến tuổi thọ.

Vận động ở mức phù hợp giúp cơ thể chuyển hoá tốt, các cơ bắp nhỏ nhất, sâu nhất bên trong cơ thể được hoạt động -> xương khớp chắc khỏe – giữ vững -> tránh đi những va chạm nguy hiểm. Nếu cơ đủ cứng sẽ bảo vệ được xương và nội tạng khi gặp nguy hiểm, vì cơ là lớp bảo vệ. Nếu không muốn xương khớp đau, cơ thể khỏe mạnh thì cơ và bộ xương khớp phải chuyển động tốt. Cơ yếu đồng nghĩa với việc xương khớp yếu.

“Sức mạnh” của vận động trị liệu với một số loại bệnh

Vận động trị liệu chính là một phương pháp chữa lành và điều trị nhiều loại bệnh một cách hiệu quả. Dưới đây là một số căn bệnh tiêu biểu:

• Bệnh tim mạch: Vận động trị liệu giúp tăng cường sức mạnh và sự linh hoạt của cơ tim, cải thiện lưu lượng máu và khả năng vận chuyển oxy đến các bộ phận của cơ thể. Nó cũng giúp kiểm soát huyết áp, tăng cường chức năng mạch máu và giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
• Bệnh phổi: Vận động trị liệu giúp tăng cường sức mạnh cơ phổi, cải thiện sự thông khí và giảm mệt mỏi khi hoạt động. Nó cũng giúp loại bỏ đào thải chất đào thải, làm sạch đường thở và cải thiện chất lượng hô hấp. Điều này có thể hỗ trợ trong việc quản lý các bệnh phổi như hen suyễn, mức độ tăng phổi mạn tính (COPD) và viêm phổi.
• Bệnh viêm khớp: Vận động trị liệu giúp tăng cường sự linh hoạt và sức mạnh cơ bắp xung quanh các khớp, giảm đau và sưng, cải thiện chức năng khớp. Nó có thể hỗ trợ trong việc quản lý các bệnh viêm khớp như viêm khớp dạng thấp, viêm khớp dạng thấp dạng gia đình và bệnh viêm khớp mạn tính.
• Bệnh mỡ máu: Vận động trị liệu giúp tăng cường khả năng đốt cháy mỡ, giảm mỡ trong máu và tăng cường hệ tiêu hóa. Nó có thể giúp giảm mỡ máu như triglyceride và cholesterol LDL (mỡ xấu), đồng thời tăng cholesterol HDL (mỡ tốt). Điều này có thể hỗ trợ trong việc kiểm soát mỡ máu cao và nguy cơ bị xơ vữa động mạch.

Vận động trị liệu có thể đem lại nhiều lợi ích vượt trội đối với người bệnh. Tuy nhiên, để thực hiện phương pháp này đúng và đạt được hiệu quả tối ưu, người bệnh nên tìm đến sự chỉ dẫn, giám sát của chuyên gia.